
با اعلام نام فيلمهاي مصوب مركز گسترش سينماي كوتاه و مستند در سه ماه اول و دوم سال93، هيچ اثري با محوريت موضوعهاي روز سياسي، اجتماعي يا ارزشي در اين ليست مشاهده نميشود. اين براي چندمين بار است كه مركز گسترش بدون توجه به اولويتهاي فرهنگي اقدام به حمايت از فيلمها ميكند.
به گزارش«جوان» نام 23 طرح فيلمنامه كه در مركز گسترش براي توليد به تصويب رسيدهاند در سايت مركز منتشر شد. در اين ليست تنها يك فيلم با موضوع دفاع مقدس ديده ميشود و ساير فيلمها با موضوعاتي چون مستند پرتره، اجتماعي، محيطزيست، تاريخي و غيره هستند.
از ميان 289 تا فقط يكي ؟!مهدي طباطبايي نژاد اولين سال انتصاب خود را در مركز گسترش سينماي مستند و تجربي پشت سر گذاشت. طباطبايي نژاد پيش از اين نيز در دوره محمد آفريده دو سال قائم مقام مركز گسترش بوده است و با فضاي كاري اين مجموعه غريبه نيست. يكي از دلايلي نيز كه باعث شده است حساسيتها روي عملكرد وي بالا برود، سابقه همكاري طباطبايينژاد و آفريده است. مخالفان محمد آفريده، طباطبايينژاد را مجري سياستهاي آفريده و بازوي وي در مركز گسترش ميدانند و موافقان محمد آفريده نيز طباطبايينژاد را پيرو و جانشين به حق او ميدانند. در اين بين آنچه مورد نظر دو گروه است، اين است كه طباطبايينژاد از نظر مديريتي شباهتهاي بسياري به مديريت آفريده دارد.
رئيس مركز گسترش سينماي مستند و تجربي ميگويد: به شفافسازي اعتقاد دارد بنابراين طرحهاي مصوب و مورد حمايت مركز گسترش را روي سايت مركز قرار داده است تا چيزي از كسي پنهان نماند. سه ليست هم اكنون در خروجي سايت وجود دارد كه شامل طرحهاي مصوب بهمن 92، طرحهاي مصوب اسفند 92 و طرحهاي تصويب شده در سه ماهه اول و دوم سال 93 است.
با نگاهي گذرا به اين ليستها كه در آنها گونه (ژانر) و موضوع كلي طرح بيان شده است، ميتوان به نوع نگاه مركز براي حمايت از فيلمها پي برد. به گفته طباطبايينژاد سياست مركز گسترش در دي و بهمن پارسال و مقطع كوتاهي در امسال باز بوده است و صاحبان طرحها ميتوانستند با حضور به سايت طرحشان را ثبت كنند. جالب است كه در طول اين مدت و با ثبت 289 اثر، آنچه در نهايت به تصويب ميرسد شامل تنها و تنها يك فيلم با موضوع دفاع مقدس است. در مصوبات مركز هيچ نشانهاي از موضوعات روز بينالمللي مانند فلسطين، سوريه، بيداري اسلامي در كشورهاي عربي و جنايتهاي كشورهايي چون امريكا و انگليس در منطقه ديده نميشود.
قصور سينما در مسئله غزه مجتبي رحماندوست، نماينده مردم تهران در مجلس شوراي اسلامي معتقد است نپرداختن به مسئله فلسطين قصور سينما است.
رحماندوست در مصاحبهاي كه با موضوع برگزاري جشنواره فيلم و كنفرانس بينالمللي فلسطين انجام داده است، ميگويد: اينكه چرا تاكنون مظلوميت مردم فلسطين به فيلم و مستند تبديل نشده يك قصور به شمار ميآيد.
اين نماينده مجلس تأكيد ميكند: در جنگ اخير در نوار غزه، يك طرف امريكا با تمام تجهيزات و طرف ديگر فلسطين بدون هيچ نيروي زميني و هوايي بيدفاع بودند و البته همچنان هم درگير هستند و تا به حال هيچگونه حركت سينمايي در اين زمينه انجام نشده است و هنرمندان و فيلمسازان به سمت خلق اثر درباره اين موضوع سوق داده نشدهاند. رحماندوست ميگويد: هنرمندان وظيفه دارند پا در ميدان بگذارند و با توليد فيلمهاي كوتاه، بلند و مستند نسبت به ابلاغ پيام حق بر باطل تلاش كنند تا شايد در آيندهاي نه چندان دور مردم بيدفاع فلسطين و غزه از دست صهيونيستها رها شوند.
آيا قصوري كه رحماندوست از آن ياد ميكند شامل مراكزي مانند مركز گسترش سينماي مستند و تجربي نميشود؟! قطعاً يكي از وظايف سينماي مستند در كشورمان ثبت و بيان حقايق است. اما آنچه در خروجي جشنواره سينما حقيقت در سال گذشته شاهد آن بوديم، نمايش آثار مبتذلي مانند «پير پسر» بود. آثاري كه راهيابي آن به جشنوارهاي كه توسط مركز گسترش اجرا ميشود، نشانه حمايت مركز از آن است.
دم خروس را باور كنيم يا نه؟!زماني كه بحث به شفافسازي ميرسد به جاي حرفهاي كلي، آمار و ارقام به صحبت در ميآيند، زماني كه تنها يك طرح مستند با موضوع دفاع مقدس در شش ماهه اول امسال مورد حمايت مركز گسترش قرار دارد، ميتوان انتظار داشت كه ناگهان معجزهاي رخ دهد و مركز گسترش خود را با موضوعات روز مانند فلسطين و بيداري اسلامي همراه سازد؟
در ليست فيلمهايي كه در شش ماهه اول امسال مورد حمايت مركز گسترش قرار خواهند گرفت حتي موضوعي مانند فحاشي و دست به يقه شدن شهروندان مورد توجه قرار گرفته است اما غزه و فلسطين يا بحث گروههاي سلفي در سوريه ديده نشده است.
طباطبايي نژاد خود به كمكاري توليد فيلمهاي مستند در حوزه دفاع مقدس اذعان دارد. وي ميگويد: حالا كه با ديد كلي نگاه ميكنيم، ميبينيم كه تعداد مستندهاي اجتماعي زياد است اما در زمينه پرتره مفاخر فرهنگي فيلم كمي داريم يا تعداد فيلمهاي دفاع مقدس كم است.
طباطبايينژاد همچنين تصريح ميكند: «ما در سال 93 به طور عام احتمالاً براي بخش مستند سايتمان را باز نخواهيم كرد. ممكن است يك بخشي را بخواهيم به صورت فعال عمل كنيم، يعني خودمان به مستندسازان سفارش توليد دهيم يا به صورت موضوعي سايت را باز كنيم. اين هم برميگردد به گفت و گوي اولي كه داشتيم، يعني ما يك نگاه لانگشات به انتخابهايمان كرديم، ديديم مثلاً در موضوع فرضاً ديني يا دفاع مقدس تعداد فيلمها كم است. اگر الان سايتمان را باز كنيم، 15 روز اعلام ميكنيم، مركز گسترش مثلاً از يك مرداد به مدت 15 روز، طرح مستند با موضوع دفاع مقدس انقلاب اسلامي دريافت خواهد كرد.»
در اينجا ما با يك واقعيت روبهرو هستيم و يك ادعا، واقعيت اين است كه مركز گسترش در موضوع ساخت مستند هيچ طرحي درباره مسئله فلسطين را مورد حمايت قرار نداده است. اينكه حتي مركز گسترش فيلمسازان را به توليد چنين آثاري سوق نداده به قول رحماندوست قصور انجام داده است كه جاي دارد مركز گسترش نسبت به رفع آن اقدام كند. از طرف ديگر رئيس مركز گسترش ادعا دارد كه ميخواهد از فيلمهاي دفاع مقدسي حمايت كند البته موضوع مقاومت گستردهتر و بينالملليتر از دفاع مقدس است. پرداختن به هشت سال دفاع مقدس به عنوان يكي از شاخههاي مقاومت مطرح است، اما اينكه مركز گسترش تا اين حد خود را از رخدادهاي روز جهان كه براي انقلاب اسلامي داراي اولويت نيز هستند، دور كرده است، قصور ديگري است كه نميتوان آن را ناديده گرفت.