جوان آنلاین: عضو کمیسیون «برنامه، بودجه و محاسبات» مجلس شورای اسلامی معتقد است صادرات نفت به صورت خام و واردات بنزین به عنوان یک ماده نهایی و باارزش افزوده بالا به نفع کشور نیست و برایمان عدمالنفع اقتصادی بالایی دارد. از سوی دیگر، ما کشوری دارای منابع عظیم انرژی هستیم و وابستهشدن به واردات بنزین زیبنده کشورمان نیست و باید با تکیه بر اصلاحات در صنعت خودروی کشور به خصوص اسقاط خودروهای فرسوده و دوگانهسوزکردن خودروهای فعال در صنعت حملونقل جلوی واردات بنزین را بگیریم و ناترازی بنزین را به حداقل برسانیم.
تراز بنزین کشور بعد از چند سال حضور ایران در باشگاه صادرکنندگان بنزین از سال ۱۳۹۷ تا ۱۴۰۰ بالاخره سال۱۴۰۱ به نقطه سربهسر رسید. شواهد نشان میدهد هر روز وضعیت ناترازی بنزین در کشور نامطلوب میشود، به نحوی که الان عملاً به واردکننده بنزین تبدیل شدهایم. به اعتقاد کارشناسان، افتتاح فازهای سهگانه پالایشگاه ستاره خلیجفارس در سال۱۳۹۷ و شیوع کرونا در سال۱۳۹۸ از مهمترین دلایل مثبتشدن تراز بنزین و صادرات آن بود؛ عواملی که به مرور اثر خود را از دست دادند.
اگر شرایط فعلی ادامه یابد و برنامه جامعی برای رفع ناترازی بنزین در کشور نداشته باشیم، پیشبینی میشود کشور در سال۱۴۱۲ روزانه حدود ۱۱۰میلیون لیتر بنزین وارد کند که ارزبری ۲۴میلیارد دلاری دربرخواهد خواهد داشت. این رقم با درآمد حاصل از صادرات یکمیلیون بشکه نفت کشورمان برابری میکند، بنابراین ضرورت چارهاندیشی در حوزه ناترازی بنزین بر کسی پوشیده نیست.
کارشناسان برای رفع این مشکل راهکارهای متنوعی ارائه دادهاند. به زعم آنان، نیاز است در حوزههای مختلف اصلاحاتی صورت بگیرد. افزایش ظرفیت سیانجی در کشور، بالا بردن ظرفیت پالایشگاهی، افزایش بازدهی خودروها و پایینآوردن میانگین سن آنها و بهینهسازی الگوی مصرف از جمله راهکارهای مطرح شده است.
جعفر قادری، عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس در گفتگو با «جوان» در خصوص این موضوع که در لایحه بودجه۱۴۰۳ پیشبینی شده است که به ۳میلیارد دلار برای واردات بنزین نیازمندیم و عملاً تبدیل به واردکننده بنزین شدهایم، تصریح کرد: برای حل مشکل ناترازی بنزین در کشور باید مجموعهای از سیاستها را به صورت همزمان به اجرا بگذاریم. واردات بنزین نیاز به تأمین ارز دارد و بر مشکلاتمان میافزاید. از سوی دیگر، بنزین یک کالای راهبردی است و واردات این کالا در بزنگاهها ما را با مشکل مواجه میکند.
وی ادامه داد: این نظر کارشناسان درست است که اگر چارهاندیشی اساسی برای این ناترازی بنزین نداشته باشیم، هر ساله بر وخامت موضوع افزوده میشود و به مبالغ بیشتری برای واردات نیاز خواهیم داشت.
عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس خاطرنشان کرد: نوسازی ناوگان حملونقل عمومی و دوگانهسوزکردن خودروها میتواند راهکار مناسبی باشد. همان طور که کارشناسان به کرات مطرح میکنند، استفاده از سیانجی به ویژه برای وسایل حملونقل عمومی مانند تاکسیها و اسنپ میتواند بسیار اثربخش باشد.
قادری گفت: سیانجی این قابلیت را دارد که مشکل کمبود بنزین را در کشور حل کند و ما ظرفیت بالایی در این حوزه داریم. به ویژه، با توجه به اینکه در حال حاضر نیز زیرساختهای لازم برای استفاده از این نوع سوخت در کشور فراهم است، میتوانیم از آن در سبد سوختی کشور بهره ببریم. وی خاطرنشان کرد: ایجاد تنوع سوختی در کشور میتواند راهکار مناسبی باشد. ظرفیتهای خوبی به لحاظ سیانجی در کشور داریم که هنوز از تمام آنها استفاده نکردهایم. نیاز است به توسعه ایستگاههای سیانجی و الپیجی در سطح کشور بپردازیم.
به گفته عضو کمیسیون برنامه و بودجه و محاسبات مجلس، خودروهای فرسوده سهم بالایی در افزایش مصرف بنزین در کشور دارند. این خودروها علاوه بر اینکه بر ناترازی بنزین دامن میزنند، به لحاظ سلامتی و آلایندگی نیز مشکلات جدی برایمان ایجاد میکنند و باید برای اسقاط آنها برنامههای جدی و همهجانبه داشته باشیم.