
مهدي پورصفا
پس از پنج روز بحث و بررسي متراكم درباره صلاحيت وزراي پيشنهادي دولت دوازدهم بالاخره كابينه دوم دولت روحاني با 16 وزير رسماً كار خود را آغاز كرد. از مجموع 17 وزير پيشنهادي دولت دوازدهم به مجلس شوراي اسلامي، 16 نفر به پاستور راه يافتند كه 12 وزير (معادل 75 درصد كابينه) بيش از 225 رأي از آن خود كردند.
در نگاه اول شايد تصور شود كه اين سطح از همراهي مجلسيان با كابينه دوازدهم ناشي از نگاه تخصصي و بررسيهاي كارشناسانه نمايندگان به برنامههاي وزراي پيشنهادي باشد، اما مطالعه پنج روز مذاكرات علني مجلس خلاف اين ادعا را ثابت ميكند. مخالفتهاي به ظاهر سياسي تند و آشكار نسبت به برخي وزراي پيشنهادي كه بعضاً در رسانهها هم بازتاب داشت در كنار رأي بالاي مجلس به همين وزراي پيشنهادي ترديدي باقي نميگذارد كه پديده « لابي » نقش موثري در اين فرايند داشت. ضمن اينكه سخنان نمايندگان موافق و مخالف و نطق وزراي پيشنهادي معطوف به برنامهها نبود. بنابراين نتيجه آراي مجلس بار ديگر سيال بودن مجلس دهم را به اثبات رساند. گفته شد براي موافقت با تنها وزيرپيشنهادي بازمانده از دولت دوازدهم (مهندس حبيبالله بي طرف) 142 نماينده ثبت نام كرده بودند، اما او نتوانست بيشتر از 133 رأي موافق را از آن خود نمايد.
به عبارت ديگر بخشي از اين موافقتنماييها بيش از آنكه واقعي باشد، نمايشي بوده و متغيرهاي ديگري در تصميم نمايندگان موثر بوده است. آنگونه كه در جريان بررسي صلاحيت وزراي پيشنهادي كساني در مقام مخالفت با وزيري پشت تريبون قرار گرفتند، اما عملاً به دفاع از وي برخاستند كه بارها با اعتراضات برخي نمايندگان مواجه شد. اكنون هيچ فراكسيوني در مجلس نميتواند قدرت تأثيرگذاري خود را بر مناسبات درون و برون خانه ملت به رخ بكشد، بلكه اين لابيها هستند كه تعيينكننده هستند. ثمره هاشمي، معاون وزير سابق نيرو روز گذشته در گفتوگو با «نود اقتصادي» درباره دلايل نهِ مجلس به حبيب الله بيطرف گفت: بيطرف فكر كرد از مجلس رأي اعتماد خواهد گرفت، بنابراين رايزني ( بخوانيد لابي) خاصي براي گرفتن رأي از مجلسيها نكرد!
16 وزير به دولت راه يافتند
در جريان رأيگيري ديروز در خانه ملت، امير سرتيپ امير حاتمي، وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح بيشترين رأي مجلسيان را كسب كرد و پس از آن دكتر حسن قاضيزاده هاشمي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي قرار دارد. رأي اعتماد وزيران دولت دوازدهم به ترتيب آرا به اين شرح است: - اميرحاتمي وزير دفاع و پشتيباني نيروهاي مسلح با 261 رأي - حسن قاضيزاده هاشمي وزير بهداشت، درمان و آموزش پزشكي با 253 رأي - سيد محمود علوي وزير اطلاعات 252 رأي - عبدالرضا رحماني فضلي وزير كشور 250 رأي - سيد عليرضا آوايي وزير دادگستري 244 رأي - سيد عباس صالحي وزير فرهنگ و ارشاد اسلامي 242 رأي - محمد شريعتمداري وزير صنعت، معدن و تجارت 241 رأي - مسعود كرباسيان وزير امور اقتصادي و دارايي 240 رأي - سيدمحمد بطحايي وزير آموزش و پرورش 238 رأي - محمدجواد ظريف وزير امور خارجه 236 رأي - بيژن زنگنه وزير نفت 230 رأي - مسعود سلطانيفر وزير ورزش و جوانان 225 رأي - علي ربيعي وزيرتعاون، كار و رفاه اجتماعي 191 رأي - عباس آخوندي وزير راه و شهرسازي 188 رأي - محمود حجتي وزير جهاد كشاورزي 164 رأي - محمدجواد آذري جهرمي وزير ارتباطات و فناوري اطلاعات 152 رأي. براي وزارتخانههاي نيرو و علوم نيز تا زماني كه رئيسجمهور، وزيري را به مجلس معرفي كند، سرپرست تعيين ميشود. بيطرف از ميان 17 گزينه پيشنهادي تنها وزيري است كه از حضور در دولت دوازدهم بازماند. وي از مجموع 288 رأي ماخوذه 133 رأي موافق را كسب كرد و 132 نماينده رأي مخالف و 17 نماينده رأي ممتنع دادند.
دفاع سلطانيفر و وزير نيرو
جلسه ديروز مجلس شوراي اسلامي با دفاعيات مخالفان و موافقان وزير نيرو آغاز شد. دفاعيات وزير نيرو نيز عمدتاً به دفاع از توسعه بخش انرژي و همچنين جلوگيري از هدررفت انرژي و به خصوص بحث آب باز ميگشت. مسعود سلطانيفر وزير پيشنهادي وزارت ورزش و جوانان نيز وزير بعدي بود كه به عنوان آخرين وزير از برنامه خود در صحن علني مجلس شوراي اسلامي دفاع كرد. سلطانيفر در سخنان خود بحث جوانان را اصليترين برنامه خود در وزارتخانه خود عنوان كرد و گفت: ساماندهي جوانان در صدر مأموريت دولت قرار ميگيرد. همچنين ورزش را به عنوان زبان گوياي ملت در عرصههاي ملي و بينالمللي معرفي ميكنم. پس از اتمام دفاعيات وزرا نوبت به سخنراني حسن روحاني، رئيسجمهور اسلامي ايران رسيد كه از ساعت 11 در صحن علني مجلس حضور يافته بود.
حرفهای عمل کردید
روحانی در آخرین دفاع از وزرای پیشنهادی با تشکر از نمایندگان، هیئت رئیسه و رئیس مجلس که در طول این 5 روز صبح و بعد از ظهر مشغول کار بودند اظهار کرد: خوشبختانه مردم ما هم توجه ویژهای به مذاکرات مجلس داشتند و ما شاهد کار حرفهای مجلس در این دوره بودیم.
حسن روحاني در ادامه با اشاره به انتقادات برخي از نمايندگان مجلس گفت: بسياري از نقدها، ايرادات و اشكالات وارد بوده و بايد تصحيح شود و زماني كه برنامه وزرا به مجلس ميآيد، وزرا بايد يك بار ديگر براساس آنچه دلسوزان مردم مطرح كرده اند، برنامه را مرور، اصلاح و تكميل كنند.
روحاني با اشاره به اينكه اگر براي هر وزارتخانهاي فردي قويتر و صالحتر و توانمندتر و كارآمدتر پيدا ميشد، بدون ترديد اين فرد به مجلس معرفي ميشدند، افزود: هيچگاه بر مبناي اينكه اين فرد با بنده رفاقت قديمي داشته يا حتي در چهار سال دولت چگونه با يكديگر برخورد كردهايم يا اينكه از چه جناح و حزبي بوده، افراد را انتخاب نكرده ام و دولت دوازدهم فراي اصولگرايي، اصلاح طلبي و اعتدال گرايي است، اما به اصول، اصلاح و اعتدال اهميت ميدهد.
وي با بيان اينكه دولت دوازدهم از اصول، اصلاح و اعتدال با تمام توان خود مراقبت ميكند، ادامه داد: اصول، اصلاح و ميانهروي كه مورد انتظار است، بايد به كار گرفته شود و بهتر از اين افراد در تلاش بنده پيدا نشده و نمايندگان نيز در فرصتي كه داشتهاند، بررسي و تحقيق كرده و نظرات خود را از اين تريبون مطرح كردهاند و پيشنهاد با دولت و رأي با مجلس بوده است.
پس از آن روحاني به تشريح يك به يك مأموريت وزرا در حوزههاي گوناگون پرداخت.
صندوق رأي يا كاردستي بچهها
پس از پايان سخنان روحاني در صحن علني مجلس نوبت به رأيگيري از نمايندگان و توزيع تعرفهها ميان نمايندگان رسيد. نكته جالب در اين باره اين بود كه باز هم همانند جلسه آغاز رأي اعتماد مدت زمان بسياري صرف اين شد تا لاريجاني بتواند نمايندگان را بر صندليهاي خود بنشاند. زماني كه سخنان لاريجاني در نشاندن نمايندگان بر صندليهاي خود موثر واقع نشد، در نهايت رنجبرزاده از هيئت رئيسه مجلس و حسينعلي اميري مأمور اين شدند تا نمايندگان را راضي كنند بر سر صندليهاي خود نشينند تا كار رأيگيري از نمايندگان آغاز شود.
زماني كه دستاندركاران جمع آوري آراي نمايندگان وارد صحن علني شدند نمايندگان با صحنه عجيبي روبه رو شدند. به جاي استفاده از گلدان يا جعبه شيشهاي كه پيش از اين در خصوص جمع آوري رأيگيري از نمايندگان به كار ميرفت، اين بار عوامل اجرايي مجلس، جعبههاي سبز رنگي را به دست داشتند از کمترین دقتی در طراحی و ساخت بهره نبرده بودند. جالب اينجاست كه حتي جاي چسبهاي شيشهاي نيز روي پوسته جعبهها قابل تشخيص بود و معلوم نبود چرا از گزينههاي ديگري استفاده شده است.
توئيت صادقي در خصوص رأي نياوردن بي طرف
بعد از اخذ آرا در صحن مجلس و اعلام تنفس شمارش آرا آغاز شد و بلافاصله رسانههاي گروهي از صحن علني مجلس به خارج هدايت شدند. با اين حال در تماسهايي كه خبرنگاران با نمايندگان حاضر بر سر صندوقها برقرار ميكردند، بلافاصله آرا و نتايج آن را كسب ميكردند. زماني كه خبرنگاران وارد صحن علني شدند همگان به خوبي ميدانستند كه تنها حبيبالله بيطرف نتوانسته رأي نمايندگان را به خود اختصاص دهد؛ مسئلهاي كه محمود صادقي نماينده مردم تهران در مجلس و عضو فراكسيون اميد در توئیتی درباره آن نوشت بیطرف رأی نیاورد چون وعده خلاف نداد. شايد گذر زمان لازم باشد تا برخي از لابيهاي پشت پرده در خصوص كسب رأي اعتماد آشكار شود. البته برخي افشاگريها از همان ابتدا در لابيهاي داخل مجلس آغاز شده بود و برخي از شكايت به هيئت نظارت بر نمايندگان سخن ميگفتند.