بر اساس محاسبات مقدماتی اداره حسابهای اقتصادی بانک مرکزی، تولید ناخالص داخلی به قیمت پایه (با نفت و بدون نفت) و به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ در سال۱۴۰۱ به ترتیب به ۱۵ هزارو ۱۵۴ هزارمیلیارد ریال و ۱۳ هزارو ۸۸۲ هزارمیلیارد ریال رسیده است که در مقایسه با رقم مشابه سال۱۴۰۰ (۱۴ هزارو ۵۷۱ هزارمیلیارد ریال و ۱۳ هزارو ۴۱۶ هزارمیلیارد ریال)، به ترتیب به میزان ۴ و ۵/۳ درصد افزایش یافته است.
به گزارش روابط عمومی بانک مرکزی، رشد عملکرد تولید ناخالص داخلی (با نفت و بدون نفت) طی چهار فصل سال۱۴۰۱ به طور متوالی مثبت و صعودی بوده است. گفتنی است رشد تولید ناخالص داخلی با نفت به قیمت پایه و به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ طی فصول اول تا چهارم سال۱۴۰۱ به ترتیب معادل ۹/۱، ۹/۳، ۹/۴ و ۳/۵ درصد است. همچنین رشد تولید ناخالص داخلی بدون نفت نیز به قیمتهای واقعی و طی فصول سال۱۴۰۱ به ترتیب از رشد ۷/۱، ۵/۳، ۱/۴ و ۷/۴ درصدی برخوردار بوده است.
بر این اساس، در سال۱۴۰۱ ارزش افزوده گروه کشاورزی به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ به میزان ۸/۱۵۷۸ هزارمیلیارد ریال برآورد شد که نسبت به سال قبل ۱/۱ درصد افزایش نشان میدهد، این در حالی است که رشد این بخش در سال ۱۴۰۰ نسبت به سال قبل از آن ۶/۲- بوده است. برآوردهای انجامشده بر اساس آمارهای پایه دریافتی از وزارت جهاد کشاورزی حاکی است تولید محصولات زراعی و باغی در سال۱۴۰۱ نسبت به سال قبل به ترتیب ۴/۳ و ۲/۰-درصد و تولید محصولات اصلی دامی ۷/۲ درصد تغییر یافته است.
همچنین بر مبنای محاسبات اولیه، ارزش افزوده گروه نفت در سال۱۴۰۱ به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ به میزان ۲/۱۲۷۲ هزارمیلیارد ریال برآورد شد که گویای رشد ۱۰درصدی نسبت به سال قبل است. با عنایت به اینکه میزان رشد این بخش در سال۱۴۰۰ نسبت به سال قبل از آن برابر با ۱/۱۰ درصد بوده است، این رقم حاکی از روند رشد دو رقمی با ثبات در بخش نفت طی دو سال اخیر است. نتایج حاصل از محاسبات مقدماتی در این زمینه نشاندهنده آن است که افزایش نرخ رشد ارزش افزوده این گروه در سال۱۴۰۱، ناشی از افزایش تولید و صادرات نفت خام و گاز طبیعی و همچنین صادرات میعانات گازی نسبت به سال قبل است.
در بخش صنعت نیز شاخص تولید کارگاههای بزرگ صنعتی (که حدود ۷۰درصد ارزش افزوده بخش صنعت را پوشش میدهد) در سال۱۴۰۱ نسبت به سال قبل ۶/۹ درصد افزایش یافته است. شایان ذکر است از مجموع ۲۴ رشته فعالیت عمده صنعتی در سال۱۴۰۱، شاخص ۲۳ رشته فعالیت با (ضریب اهمیت ۸/۹۶ درصد)، دارای رشد مثبت است. همچنین بیشترین سهم از افزایش شاخص تولید کارگاههای بزرگ صنعتی (طی سال۱۴۰۱) به ترتیب مربوط به فعالیتهای صنایع تولید فلزات اساسی، صنایع تولید مواد و محصولات شیمیایی و صنایع تولید وسایل نقلیه موتوری، تریلر و نیمتریلر است.
رشد ارزش افزوده گروه صنایع و معادن در سال۱۴۰۱ برابر با ۵/۶ درصد است، در حالی که این میزان در سال۱۴۰۰ معادل ۱/۱ درصد بوده است. همچنین دو زیربخش اصلی این گروه یعنی بخش صنعت و بخش معدن در سال۱۴۰۱ به ترتیب معادل ۵/۹ و ۸/۲ درصد رشد داشتهاند که با عنایت به رشد ۳/۳ و
۴/۰-درصدی این دو بخش در سال۱۴۰۰، میتوان نتیجه گرفت بخشهای صنعت و معدن از رشد مطلوب و قابل توجهی در سال۱۴۰۱ در مقایسه با سال قبل از آن برخوردار بودهاند.
در بخش ساختمان، ارزش سرمایهگذاری بخش خصوصی در ساختمان مناطق شهری به قیمتهای جاری طی سال۱۴۰۱ نسبت به سال قبل ۳۴درصد افزایش یافته است. با اعمال شاخصهای قیمتی متناظر و تعدیل رقم مذکور، نرخ رشد ارزش افزوده ساختمان بخش خصوصی به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ معادل ۹/۰ درصد برآورد شده است. در نهایت با احتساب رقم فوق و نیز با در نظر گرفتن ارزش افزوده ساختمان دولتی، نرخ رشد بخش ساختمان به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵ معادل ۲/۱ درصد برآورد میشود. لازم به ذکر است رشد این بخش در سال۱۴۰۰ نسبت به سال قبل از آن ۹/۶- بوده است.
آمار و اطلاعات رشد ارزش افزوده بخشهای مختلف اقتصادی از سمت عرضه اقتصاد (تولید ملی) در سال۱۴۰۱ حاکی از رونق و بهبود نسبی فعالیتهای اقتصادی در مقایسه با سال۱۴۰۰ است. بررسی سهم فعالیتهای مختلف اقتصادی در رشد تولید ناخالص داخلی سال۱۴۰۱ نشان میدهد ارزش افزوده فعالیتهای گروههای اصلی صنایع و معادن، خدمات، نفت و کشاورزی به ترتیب با سهمی معادل ۶/۱، ۵/۱، ۸/۰ و ۱/۰ واحددرصد، نقش عمدهای در رشد اقتصادی ۴درصدی سال۱۴۰۱ ایفا کردهاند.
در مقابل نگاهی به ارقام اجزای هزینه نهایی (طرف تقاضای اقتصاد) در سال۱۴۰۱ (به قیمتهای ثابت سال۱۳۹۵) نیز نشان میدهد اقلام مصرف خصوصی، مصرف دولتی، تشکیل سرمایه ثابت ناخالص، صادرات و واردات کالاها و خدمات به ترتیب از نرخ رشدی معادل ۷/۸، ۶/۳-، ۷/۶، ۲/۸ و ۵/۷ درصد برخوردار بودهاند، این ارقام در سال۱۴۰۰ به ترتیب عناوین مذکور معادل با ۹/۳، ۳/۸، صفر، ۲/۵ و ۱/۲۴ درصد بوده است، لذا میتوان نتیجه گرفت که در سال۱۴۰۱ نسبت به سال۱۴۰۰ میزان مصرف بخش خصوصی به دلیل اجرای سیاستهای حمایتی دولت و تقویت نسبی قدرت خرید تا حد زیادی بهبود یافته است. مصرف واقعی بخش دولتی نسبت به سال۱۴۰۰ نیز به دلیل اتخاذ مجموعه اقداماتی در راستای صرفهجویی در هزینهها به میزان ملموسی کاهش یافته است و همزمان تشکیل سرمایه ثابت ناخالص که در سال۱۴۰۰ با رشد صفردرصدی و در طول دهه ۹۰ با متوسط رشد ۹/۶-درصد مواجه بود در سال۱۴۰۱ به واسطه سیاستهای حمایتی دولت از بخش تولید و مدیریت هزینه تمامشده محصولات آن از رشد ۷/۶ درصدی برخوردار شده است.