تصاویر ماهوارهای جدید شرکت فضایی «مکسار تکنولوژی» مستقر در ایالت کلرادوی امریکا که سیانان به آنها دست یافته، نشان میدهد روسیه در خطوط مقدم جبهه در مناطق جنوب شرقی زاپروژیا (Zaporizhia) واقع در جنوب شرق اوکراین جایی که مسیر عبور به شبهجزیره کریمه است، در وضعیت دفاعی قرار گرفته است. در حالی که اوکراین گفته آمادگی خود برای تهاجم به روسیه را تقریباً کامل کرده و آغاز این عملیات، یک «نقطه عطف» در جنگ خواهد بود، روسیه نیز شش ماه است که مواضع خود را در مناطق جنوبی اوکراین مستحکم نموده است، چیزی که بر اساس گزارش سیانان، عبور اوکراین از موانع آن چالشی بزرگ خواهد بود. مواضع دفاعی روسیه شامل خندقهای ضد تانک در نزدیکی توکماک (Tokmak) واقع در استان زاپروژیا به طول ۱۹ مایل (۳۰ کیلومتر) است. به علاوه، روسها بعد از خروج قوایشان از «خرسون» در ماه نوامبر گذشته، دست به کار ساخت استحکامات دفاعی در شمال کریمه شده بودند. «استفان وود» رئیس شرکت فضایی «مکسار تکنولژی» به سیانان، میگوید: «این مواضع دفاعی، مناطق گستردهای از کریمه در جنوب تا بخشهایی از دونستک واقع در شرق اوکراین را در بر میگیرد. ولودیمیر زلنسکی، رئیسجمهور اوکراین در مصاحبهای که شنبه (۲۹ آوریل) منتشر شد ضمن تأیید آماده شدن کییف برای عملیات، گفت که کار روی ضدحمله بسیار مورد انتظار علیه نیروهای روسیه در حال انجام است و این اتفاق خواهد افتاد. در ویدئویی که از این مصاحبه روی کانال تلگرامی زلنسکی منتشر شد، او میگوید «حمله متقابل انجام خواهد شد» و در ادامه، ضمن بیان اینکه به موفقیت این مأموریت اعتقاد دارد، اظهار داشت: در حال آماده شدن برای آن هستیم. انجام خواهد شد. میتوانیم سرزمینهای خود را از اشغال خارج کنیم. رئیسجمهور اوکراین با این حال گفت آمادگی ندارد با جزئیات درباره زمان و چگونگی این ضدحمله بگوید.
احتمالاً اوکراینیها، تدارک برای حمله علیه روسیه را زمینهای برای بهبود روانی خود در جنگ قلمداد میکنند، به خصوص که بهرغم موفقیتهای روسها در شهر باخموت، سرهئی چرواتی، سخنگوی نیروهای اوکراینی در شرق این کشور مدعی است که ارتش اوکراین توانسته همچنان کنترل یکی از مسیرهای اصلی تدارکاتی به شهر باخموت را حفظ کند. یوگنی پریگوژین که به عنوان فرمانده گروه واگنر وابسته به ارتش روسیه بارها ادعاهای تأیید نشدهای از پیشروی نیروهای تحت امرش کرده است، در یک بیانیه صوتی که عصر شنبه منتشر شد، گفت که نیروهایش توانستهاند حدود ۱۰۰ تا ۱۵۰ متر دیگر نیز در باخموت پیشروی کنند و تنها سه کیلومتر مربع از شهر در دست اوکراین قرار دارد. پریگوژین در عین حال با بیان اینکه برای تصرف این چند ده متر ۹۴ سرباز خود را از دست داده هشدار داده که «اگر مهمات بیشتری داشتیم، میزان تلفات پنج برابر کمتر میشد.»
چیزی شبیه «دی-دی»
پیش از این، رئیس گروه نظامی واگنر برآورد کرده بود طبق پیشبینیها ارتش اوکراین تا نیمه ماه مه (۲۵ اردیبهشت) حملات خود را علیه نیروهای روسیه آغاز خواهد کرد. برخی تحلیلگران نظامی عملیات احتمالی اوکراین را در صورت موفق بودن، با عملیات نظامی دی دی (D-Day) در زمان جنگ جهانی دوم از سوی قوای متفقین علیه آلمان نازی مقایسه کردهاند. فرانتس استفان گادی، متخصص جنگهای مدرن مستقر در لندن، درباره حمله غافلگیرانه قوای اوکراینی علیه مواضع روسها میگوید: «هدف اوکراین باید فلج ساختن هدایت نظامی و ایجاد وحشت درمیان قوای روس باشد، عواملی همچون غافلگیری تاکتیکی، رهبری میدان نبرد، و روحیه رزمی در ۲۴ساعت اول چنین حمله ای، تعیینکننده است.»
«سرهی مارچنکو»، وزیر دارایی اوکراین در جریان نشست وزرای دارایی اتحادیه اروپا گفته که در سال ۲۰۲۴ به ۱۸میلیارد یورو کمک مالی از اتحادیه اروپا نیاز دارد. مقامهای ناتو هم میگویند هم اکنون ۹۸درصد از خودروهای جنگی درخواستی کییف در خاک اوکراین قرار دارند. با وجود همه اینها، درباره اینکه آیا عملیات احتمالی کییف موفقیت آمیز خواهد بود یا نه، تردیدهایی جدی وجود دارد. «متیو اشمیت» دانشیار امنیت ملی در دانشگاه «نیوهیون» واقع در ایالت «کنتیکت» امریکا میگوید: «خطری که برای قوای اوکراینی در صورت انجام چنین حمله تهاجمی وجود دارد این است که این جنگ در سطح کلان به یکسری از درگیریها در سطح یگانهای کوچکتر بدل شود که در آن صورت قوای اوکراین در آن گرفتار خواهند شد.» استفان گادی هم یادآور میشود نیروهای نظامی اوکراینی در طولانی مدت با خطر جنگ فرسایشی زمینی متمرکز بر قوای توپخانهای مواجه هستند که برای آنها بسیار دشوار خواهد بود. سیانان معتقد است حتی اگر نیروهای اوکراینی موفق شوند تا خطوط دفاعی روسیه را شکسته و خود را به ملیتوپل و بردیانسک (دو شهر واقع در استان زاپروژیا) برسانند، در میان مقامات غربی انتظار اندکی وجود دارد که ولادیمیر پوتین، رئیسجمهور روسیه، اهداف خود را در اوکراین تغییر دهد.
فقر از ۵/۵ درصد به ۲۴ درصد
بحران فزاینده فقر در اثر جنگ در اوکراین بسیاری از مردم را مجبور کرده به گروفروشیهای کییف مراجعه کنند تا تلفنهای همراه، لوازم خانگی و سایر وسایل را تسلیم کنند تا بتوانند زندگی کنند. به نوشته گاردین، گزارش اخیر بانک جهانی نشان میدهد، فقر در اوکراین از ۵/۵ درصد به ۲/۲۴ درصد در سال ۲۰۲۲ افزایش یافته و ۱/۷ میلیون را به ورطه فقر کشیده است. بدترین تأثیر فقر در روستاهای اوکراین بوده است. آروپ بانرجی، مدیر منطقهای اروپای شرقی بانک جهانی هشدار داده که با رسیدن نرخ غیررسمی بیکاری به ۳۶ درصد و تورم به ۶/۲۶ درصد در پایان سال ۲۰۲۲، شدت فقر ممکن است افزایش یابد. اولنا بیلان، اقتصاددان، وضعیت بحران را عمیقتر از چیزی که هست پیشبینی میکند و میگوید که بدون یک بسته بزرگ حمایتی مالی جامعه بینالمللی، از جمله تعهدات به ارزش ۴۳ میلیارد دلار وضعیت بدتر خواهد شد. او میگوید: «ما شاهد کاهش ۳۰ درصدی تولید ناخالص داخلی بودهایم، زیرا اوکراین ۸۰ درصد از کالاهای خود را از طریق بنادر صادر میکند که دیگر به آن دسترسی ندارد. تورم ۲۶ درصدی داشتیم که میتوانست بدتر هم باشد، اما حقوق مردم ثابت مانده و ارزش پول در برابر دلار ۲۰ درصد کاهش یافته است.»