
نویسنده: نیره ساری
صيد بيرويه ماهي توسط صيادان چيني در سواحل ايران از زبان عضو كميسيون اجتماعي مجلس بهانهاي شد تا به حاشيهاي بهتر از متن برسيم و آن هم اعتراف صريح مسئولان شيلات كشور نسبت به فعاليت يك سوم صيادهاي چيني در جنوب كشور است.
چند ماهي است كه اعتراض و انتقادات پيرامون حضور صيادان چيني در جنوب كشور به عنوان يكي از اصليترين دغدغه صيادان و ساحلنشينان تبديل شده است، دغدغههايي كه شعاع آن از بوشهر و جاسك گرفته و به ساير شهرهايي مانند قشم رسيده و بارها مردم منطقه در قالب تجمعات و تحصنها اعتراض خود را به اين موضوع نشان دادهاند.
پيشتر از اين نيز بيان شده بود صيادان چيني قبل از ورود به آبهاي جزيره قشم و هرمز در آبهاي استان بوشهر، تورهاي خود را براي صيد ميگو به آب انداخته بودند، اما به دليل اعتراض و ممانعت صيادان اين استان مجبور به ترك آبهاي بوشهر و ورود به آبهاي منطقه آزاد قشم شدند. چينيها با حضور كشتيهاي صيادي خود كه در هر شناور بيش از 20 خدمه و يك مترجم ايراني دارند، به صيد بيرويه ميپردازند و مردم قشم و مسافراني را كه به اميد خريد ميگو به اين جزيره سفر ميكنند، در حسرت خوردن اين آبزي خوشمزه ميگذارند.
انكار صريح مسئولان شيلاتي در باب فعاليت شناورهاي صيادي خارجي
اما در اين ميان انكار صريح مسئولان شيلاتي در باب فعاليت شناورهاي صيادي خارجي در آبهاي جنوبي ايران دليل رفع نشدن مشكل بود؛ چراكه تا همين چند وقت پيش حضور چينيها براي صيادي در آبهاي هرمزگان را شائبه و شايعه توصيف و اينگونه بيان ميكردند كه «تنها كاركنان برخي از شناورهاي صيادي كه مالكان آنها ايرانياند، عموماً افراد چيني هستند و همين امر سبب شده صيادان و جامعه محلي فكر كنند كه اين شناورها خارجي هستند، در حالي كه ما به شناورهاي خارجي مجوز صيد نميدهيم.»
فارغ از بحثهاي اعطاي مجوز به شناورهاي خارجي كه با ابزار جديد و صنعتي به مقابله با صيد سنتي ميپردازند، اما بايد گفت كارشناسان عقيده دارند، از آنجايي كه صيادان بومي از ابزار سنتي استفاده ميكنند، ميزان صيد آنان آسيبي به آبزيان نميزند و بسيار كمتر از چينيهايي است كه با ابزار جديد و صيد صنعتي به جاروكشي دريا ميپردازند.
به هرحال انكار صريح مسئولان شيلاتي در باب فعاليت شناورهاي صيادي خارجي در آبهاي جنوبي ايران و بيتوجهي در راستاي به كارگيري نيروهاي جوان و بومي و باز كردن ميدان براي صيد سنتي توسط صيادان منطقه، كار را به جايي رساند كه يكبار ديگر در جريان بازديد اعضاي كميسيون اجتماعي مجلس از مناطق مختلف استان هرمزگان اين امر تكرار و از زبان عضو كميسيون اجتماعي مجلس رسانهاي شود.
قايقهاي صيادي چيني در سواحل
محمد اسماعيل سعيدي ضمن ابراز تأسف از محروميت شديد مردم استان به انتقال اعتراض مردم منطقه هرمزگان نسبت به مشكل صيادان براي صيادي در سواحل اين استان پرداخته و گفته است: صيادان عنوان ميكردند كه با وجود اينكه تنها منبع درآمد ما از صيادي است به ما مجوز صيد داده نميشود و اين در حالي است كه قايقهاي صيادي چيني در سواحل ايران به ماهيگيري ميپردازند.
سعيدي خاطر نشان كرده است: اين صيادان ميگفتند كه قايقهاي صيادي چيني با تكنولوژيهاي جديدي كه دارند به صيد ماهي در حجم بالا در منطقه ما ميپردازند و اين ميزان صيد به حدي است كه زيستبوم منطقه را تغيير داده است.
اين اعتراضها در اين راستا است كه حضور چينيها يا خارجيها در آبهاي جنوب براي صيادي، طي سالهاي گذشته به دليل محدوديتهاي شديد در باب صدور مجوز صيد براي صيادان داخلي، نوعي تقابل و تضاد را در جامعه محلي و صيادي رقم زده است؛ چراكه از طرفي مسئولان شيلات دليل محدوديتها در صدور مجوز را كمبود و حمايت از منابع آبي اعلام ميكنند و از طرفي ديگر صيادان شاهد فعاليت شناورهاي پيشرفته صيادي خارجيها در آبهاي پيراموني محل زندگي خود هستند.
پاسخ شيلات به حضور نيروهاي چيني در آبهاي جنوب ايران
سيد حسيني در گفتوگو با «جوان» در پاسخ به سؤالي مبني بر چرايي حضور نيروهاي چيني در قبال نيروهاي ايراني ميگويد: پتروشيمي هم نيروي خارجي دارد، اما چرا كسي معترض به حضور آنها نيست؟!
وي در ادامه شناورهاي موجود را چيني اما در مالكيت ايرانيها دانست و ضمن ملي ارزيابي كردن آن طرحها، اعتراضهاي موجود محلي را در راستاي اختلاف ميان صيادان سنتي و صنعتي توصيف كرد كه از قديم تا به امروز وجود داشته است.
جالب است كه اين مقام مسئول موضوع مورد نظر را ضمن فرصت تلقي كردن، جذب سرمايهگذاري بدون سرمايهگذاري بانكي معرفي كرد و در نهايت خود اعتراف كرد كه قايق و لنجي وجود ندارد، هر چه هست فقط كشتيهايي است كه 10 درصد آنها چيني هستند.
در پايان هم با بيان اينكه اين كشتيها براي ذخاير تحقيقاتي 50 ساله برنامهريزي شدهاند، گفت: اگر هزار نفر فعاليت ميكنند تنها 200 تا 300 نفر چيني هستند، كما اينكه ما در خواست نيرو كرديم و فراخوان دادهايم نيروي چيني را برميداريم و ايراني ميگذاريم.
حال اين صحبتها را بگذاريد در كنار اين مهم كه زندگي مردم جنوب و ساحلنشينان آميخته با دريا و صيادي است و آبا و اجداد جنوبيها مخترعان و مبدعان روشهاي صيد و شناورهايي هستند كه در تمام دنيا بيهمتاست؛ قايق حوري، لنجهاي غولپيكر چوبي، صيد مشتا، گركور و ساير ادوات صيادي ابزار كار صيادان خطه خليج هستند كه در اوج گرما و شرجي ريزان تابستان كمر همت بسته تا روزي حلال را از دريا كه پاكترين مهد حيات است، به دست آورد، اما اينكه چه كسي بايد پاسخگوي هدررفت نيروهاي بومي و سنتي در قبال تحتالشعاع قرار دادن معيشت صيادان بومي باشد، مشخص نيست؟!