ماه خرداد براي مردم
ايران يادآور حوادث تلخ و شيريني است كه هر كدام از آن ها نقش سرنوشت سازي در تاريخ
اين سرزمين است. حوادث همچون قيام خونين پانزده خرداد 1342 كه طي آن هزران نفر از مردم
مومن و خداجوي ايران به خاك و خون كشيده شدند.
در شامگاه روز سيزدهم خرداد 1368 روح بلند پيشواي مسلمانان و رهبر آزادگان جهان، حضرت امام خميني(ره) به ملكوت اعلي پيوست. پس از اين حادثه جانكاه، مجلس خبرگان با مسؤوليتي بسيار بزرگ مواجه شد و آن تعيين مقام ولايت طبق قانون اساسي بود. خبرگان ملت، روز چهاردهم خرداد 1368 اين مسؤوليت بزرگ تاريخي را به خوبي و بدون فوت وقت انجام داد و با انتخابي شايسته، حضرت آيتالله العظمي خامنهاي را که از پيشگامان نهضت انقلاب اسلامي و داراي مسؤوليتهاي حساس و مهم پيش و پس از انقلاب اسلامي و مورد تأييد و وثوق کامل حضرت امام(ره) بودند به مقام رهبري و ولايت برگزيد.
اما حادثه بزرگ ديگري نيز در اين ماه رخ داده كه همواره به عنوان برگ زريني از مقاومت و پيروزي در تارك اين ملت خواهد درخشيد و آن، روز فتح «خرمشهر» قهرمان در سوم خرداد 1361 بود. در اين روز خرمشهر مقاوم پس از 575 روز اشغال از چنگ دژخيمان بعثي آزاد و به آغوش ملت ايران بازگشت. آزاد سازي خرمشهر مهمترین هدف عملیات بیتالمقدس بود كه اين هدف مقدس و بزرگ در عملیات مذكور تحقق يافت.
نیروهای مسلح ايران که در سال اول جنگ با حمله غافلگیرانه دشمن مواجه شده بودند با به صحنه آمدن بسيج مردمي، توانستند ماشین جنگ دشمن را خاموش کنند و در سال دوم و همزمان با تغییر سیاسی نظام و با هماهنگی و همدلی بین ارتش و سپاه و پررنگ تر شدن حضور بسيج، جنگ شکل جدیدی به خود گرفت و سلسله عملیاتی موفقیتآمیز دشمن را زمین گیر کرد که اوج آن عملیات بیتالمقدس بود و به آزادی خرمشهر و تامین مرزهای بینالمللی ایران انجامید. عملیات بیتالمقدس بعد از عملیاتهای شکست حصر آبادان، طریقالقدس که منجر به آزادسازی بستان شد و عملیات فتحالمبین که طی آن توان نظامی و تجهیزات ارتش و سپاه بالا رفت، مهمترین دستاورد همدلی و اتحاد نیروهای نظامی کشور ما بود.
اما خرمشهر فقط يك شهر و يك سرزمين نبود. خرمشهر، شهر عشق و ایثار و شهادت، مقر عاشقانی همچون بهنام محمدی، محمد جهان آرا، بهروز مرادی و هزاران شهید دیگر بود كه حتی سقوط آن نیز حماسه بود چرا که عالیترین مرحله از مقاومت انسان هايي مومن و آزادیخواه را به نمایش گذاشت تا «خونين شهر» لقب گيرد. سقوط خرمشهر چنان مظلومانه و شگفت انگیز بود كه نه تنها روحيه جنگندگي و مقاومت ملت ايران بخصوص رزمندگان اسلام را تضعيف نكرد بلكه منشاء تقويت و گسترش حضور مردم در جبهه ها شد تا پیروزیهای عظيم بعدي را رقم زند.
خرمشهر، اردوگاه مجاهداني بود که همچون شهابی ثاقب در دل تاریک دشمن بعثی فرو رفته و پردههای ظلمت را دریدند تا حماسه سوم خرداد شكل گيرد. شهری که غريبانه و مظلومانه در 575 روز اشغال توسط متجاوزان بعثی عراق، همچنان مقاوم و مغرور ماند تا غرور كاذب دشمن اشغالگر را بشكند. خرمشهر هم در زمان مقاومت و هم در زمان اشغال و هم در يوم الله سوم خرداد و لحظه آزادي، عصاره وحدت ملت ايران بود . زمانی که نیروهای اسلام پس از ۴۵ روز ایثار و مقاومت از خرمشهر خارج شدند و این شهر به تصرف دشمن درآمد، قلب تمام ملت ایران در خرمشهر جا ماند و در تمام روزهای ۱۹ ماه اشغال این شهر فکر آزادی اين شهر از چنگال دشمن از اذهان فرماندهان و رزمندگان اسلام بیرون نرفت.
از فردای پیروزی خرمشهر، امنیت و ثبات سیاسی در داخل شکل گرفت و معادلات صحنه جنگ به نفع ایران عوض شد. حامیان منطقهای و فرامنطقهای حكومت بعثي عراق نیز از فردای آزادسازی خرمشهر، نگران سقوط رژيمي شدند که آن را برای حمله به ایران ترغیب نموده بودند. این پیروزی نشان از پیدایش یک قدرت جدید منطقهای به نام «جمهوري اسلامي ايران» بود كه جهان دو قطبی آن روز را با چالشي جدي مواجه مي ساخت. با آزادی خرمشهر، دشمن متوجه نیروی عظیم به نام «بسيج مردمی» شد که شکل تازهای به خود گرفته و توانمندی بالایی از خودنشان داد.
آزاد سازي خرمشهر پس از گذشت یک ونیم سال از اشغال آن، همان قدر که موجب خوشحال مردم ايران و دوستداران انقلاب اسلامي شد، همان قدر نيز به دشمن فهماند که چارهای جز تسليم در مقابل اراده ملت ايران ندارد. آنها در حمله به ایران روي یک عنصر را حساب نکرده بودند و آن، «عنصر عشق و علاقه مردم» به اسلام، امام(ره) و ایران بود اما همین عنصر، باعث فتوحات دفاع مقدس بويژه فتح خرمشهر گردید.
حماسه سوم خرداد و آزادسازی خرمشهر یادآور حماسه ای است که طي آن، رزمندگان اسلام همت مردانه خود را در حفظ و حراست از تمامیت ارضی میهن اسلامی نشان دادند و با بذل جان و نثار خون پاکشان دست دشمن را از این سرزمين کوتاه کردند. سوم خرداد ۱۳۶۱ روز به ثمر نشستن پایداری ملت ایران و آزادی خرمشهر قهرمان، میعادگاه بزرگ مومنان و مجاهدان راه خدا و جلوه گاه مقدس عشق و ایثاربود.
آزادی این شهر خون تازهای را در رگهای ملت ایران جاری کرد. هویت ایرانی و اسلامی مردم ايران که جریحه دار شده بود در چنین روزی احيا شد و عزم واراده ملت ايران را برای ساختن ایرانی بزرگ و پرافتخار قوي تر کرد. فتح خرمشهر نشان داد كه حتی اگر همه دنیا هم با مدیریت نظام استكباري آمریکا بخواهد در مقابل مردم ايران بایستد در نهایت، با شكست مواجه و به حقانيت و صلابت این ملت اعتراف خواهد كرد. درس بزرگ و همیشگی حماسهی سوم خرداد این است که ایمان، عمل صالح، همبستگی و کار و تلاش، پیروزی را در هر میدانی نصیب ملت ایران خواهد ساخت.
این روز جاوید که با عنوان غرورآمیز روز ملی ایثار، مقاومت و پیروزی نامیده شده یادآور حماسهای پرشکوه و تجلی باورهای اسلامی و عظمت و اراده يك ملت قهرمان است كه به عنوان نماد عزم و اراده ملی در طراحی میادین نبرد و صحنههای مقاومت و رشادت شناخته مي شود و جایگاهی رفیع در نبردهای آزادی بخش دارد.
در سالروز آزادسازی خرمشهر عزيز، بار دیگر یاد آن دلاور مردان شهيدی را که با خون مقدس خود، اين شهر مقاوم را به دامان پرمهر وطن بازگرداندند گرامي داشته و بر جانبازان و آزادگان و خانواده هاي صبور ايثارگران درود مي فرستيم كه هرچه داريم از آنها داريم. خاطره سرافرازی، فداکاری، استقلال و آزادی خرمشهر را باید در یادها باقی نگاه داشته شود و به نسلهای آینده منتقل گردد تا از گذشته پرافتخار، پلی برای حرکت به سمت آینده روشن و پرامید برقرار سازند.
* پژوهشگر مسائل فرهنگي و رزمنده دوران دفاع مقدس