با وجود افزايش نسبي قيمت نفت طي دو هفته گذشته و نزديك شدن به 60 دلار، «جنگ سهميهها» در بازارها ميان سه قطب اصلي اوپك در حال توقف روند افزايش قيمت نفت است.
به گزارش «جوان»، كليد افزايش قيمت نفت پس از مرگ ملك عبدالله زده شد، هر چند
ناچيز – يك دلار- بود و روند آن ادامه داشت، طوري كه خود را به بالاي 50 دلار كشاند. صعود قيمت نفت به دلايل تعطيل شدن برخي فعاليتهاي توليدي در امريكا و ساير نقاط جهان روز گذشته نيز مثبت شد و به رقم 57 دلار در هر بشكه رسيد.
با اين وجود عربستان، قيمت نفت خام خود را براي تحويل در ماه مارس ٢٠١٥ در بازارهاي آسيايي ٩٠ سنت كاهش داد كه بزرگترين مقدار تخفيف اين كشور در ١٤سال گذشته بوده است. تحليلگران بر اين باورند اين اقدام عربستان در راستاي تلاش اين كشور براي به دست آوردن سهم بيشتر در بازارهاي نفتي جهان است.
بر اساس اطلاعيه آرامكو، قيمت هر چهار شاخص نفتي اين كشور براي تحويل به بازارهاي آسيا، بزرگترين مشتري نفت عربستان، كاهش يافت، اين در حالي است كه اين قيمتها در بازارهاي امريكا ١٥ سنت و در بازارهاي اروپايي بين ٧٠ سنت تا يك دلار و ١٥ سنت افزايش داده شده است.
پيش از اين، عربستان در ماه نوامبر ٢٠١٤ قيمت فروش نفت خود را در بازارهاي امريكا كاهش داده بود تا بتواند سهم خود را در بازارهاي اين كشور حفظ كند. اين اقدام همزمان با حفظ سطح توليد نفت در سازمان كشورهاي صادركننده نفت (اوپك) بود كه منجر به سقوط ٦٠ درصدي قيمتهاي جهاني نفت شد.
عربستان بارها اعلام كرده است توليد نفت خام خود را حتي اگر قيمتهاي جهاني به بشكهاي ٢٠دلار سقوط كند نيز ادامه ميدهد.
در مقابل اين تخفيف استثنايي عربستان، ايران و عراق پس از عربستان، قيمت نفت خود را براي تحويل در ماه مارس در بازار آسيا كاهش دادند تا جنگ سهميهها بالا بگيرد.
شركت بازاريابي نفت عراق دو روز پيش اعلام كرد، نفت سبك بصره عراق چهار دلار و 10 سنت ارزانتر از شاخص نفتي خاورميانه به فروش خواهد رسيد كه پايينترين رقم دستكم از سال 2003 تاكنون است.
همچنين به گفته منابع آگاه در شركت ملي نفت ايران كه نخواستند نامشان فاش شود، اين شركت نيز قيمت رسمي نفت سبك خود براي ماه مارس را دو دلار و 10 سنت پايينتر از قيمت شاخص نفتي خاورميانه عرضه ميكند كه پايينترين رقم دستكم از مارس 2000 تاكنون است.
آنطور كه پيداست توليدكنندگان نفت در خاورميانه به شدت در حال رقابت با محمولههاي نفتي ارسالي از امريكايلاتين، آفريقا و روسيه به بازار آسيا هستند. قيمت نفت طي شش ماه گذشته و با افزايش توليد نفت امريكا و اوپك، حدود 45 درصد كاهش يافته است.
قطعاً اين اقدام كشورهاي عضو اوپك كه ماهيت تصميمگيري جمعي را فراموش كردهاند به ضرر منافع اين سازمان تمام خواهد شد، به همين دليل است كه آژانس بينالمللي انرژي در گزارش اخير خود اوپك را تاريخ مصرف گذشته خطاب كرده و بر اين باور است كه قدرت نفتي جهان به دليل اختلاف اعضا از اوپك به مصرف كنندهها منتقل شده است.
همچنين اين آژانس پيشبيني كرد قيمت هر بشكه نفت خام تا سال ۲۰۲۰ به ۷۳ دلار خواهد رسيد، اين آژانس كه به كشورهاي مصرفكننده نفت مشاوره ميدهد، افزود: تقاضاي متوسط و شرايط اقتصادي نه چندان پويا باعث ميشود بهاي نفت به سطوح قبل از سقوط قيمت بازنگردد.
آژانس بينالمللي انرژي در گزارش خود درباره وضعيت بازار نفت در ميان مدت نوشت: تعادل نسبي در بازار نفت به شكلي محدود برقرار خواهد شد و بهاي نفت در سطحي بالاتر از قيمتهاي فعلي تثبيت خواهد شد اما قيمتها از سطوح سه سال گذشته بسيار پايينتر خواهد بود.
آژانس بينالمللي انرژي پيشبيني كرد متوسط قيمت نفت در سال جاري ۵۵ دلار در هر بشكه خواهد بود و در سال ۲۰۲۰ به ۷۳ دلار خواهد رسيد.
آژانس افزود: از حالا به بعد بازار در ميانمدت با كاهش توليد مواجه خواهد بود كه در نتيجه تصميم شركتهاي بزرگ نفتي براي كاهش سرمايهگذاري به دليل سقوط قيمتها و سودده نبودن پروژههاي نفتي است.
افزايش تقاضا در شش سال آينده بسيار سريعتر از عرضه خواهد بود؛ موضوعي كه به افزايش قيمت منجر خواهد شد اما در مجموع با توجه به پويا نبودن وضعيت اقتصادي، تقاضا كمتر از پيشبينيها خواهد بود.
افزايش تقاضا به صورت متوسط يكميليون و ۱۰۰هزار بشكه در روز خواهد بود و از ۹۲ ميليون و ۴۰۰هزار بشكه در سال ۲۰۱۴ به ۹۹ ميليون و ۱۰۰هزار بشكه در سال ۲۰۲۰ خواهد رسيد.
اين در حالي است كه بنا بر پيشبيني آژانس بينالمللي انرژي، توليد نفت در اين دوره روزانه ۸۶۰ هزار بشكه افزايش خواهد يافت كه از رشد روزانه يكميليون و ۸۰۰هزار بشكهاي در سال ۲۰۱۴ كمتر خواهد بود.
دوسوم اين افزايش توليد از سوي اعضاي سازمان كشورهاي صادركننده نفت(اوپك) خواهد بود. بر اين اساس توليد اوپك از ۵۶ميليون و ۶۰۰هزار بشكه در سال گذشته به ۶۰ميليون بشكه در سال ۲۰۲۰ خواهد رسيد.
توليد نفت شيل نيز از سال ۲۰۱۷ افزايش مييابد و از روزانه 3 ميليون و ۶۰۰هزار بشكه در سال ۲۰۱۴ به روزانه 5 ميليون و ۲۰۰هزار بشكه در سال ۲۰۲۰ ميرسد.
گرچه گزارش آژانس بينالمللي انرژي چندان قابل تأييد نيست اما آنچه مسلم است اينكه افزايش تقاضا طي سالهاي آتي است، لذا كشورهاي توليدكننده نفت خام جهان، به دنبال تثبيت نقش خود در بازارهاي نفت هستند تا بتوانند در آينده با اطمينان خاطر بيشتري به توليد و صادرات نفت بپردازند.
